ShortLink

Năm 2012, Apple đã dính một “tai nạn”, khi câu chuyện từ nhà máy Foxconn Trung Quốc được báo chí nêu lên thể hiện: Đằng sau những iPhone, iPad đẳng cấp, giá cạnh tranh là máu và nước mắt của những nhân công giá rẻ. Vâng, ở nhà máy của Foxconn – đối tác sản xuất iPhone, iPad lớn nhất của Apple – đã có những công nhân tự tử vì nhiều lý do, trong đó họ nói về việc lao động nặng nhọc, tăng ca và lương thấp. Apple đã “khốn đốn” vì scandal này.

Nay, tới lượt đối thủ chính của họ – Samsung dính vào “lùm xùm” về môi trường làm việc độc hại của công nhân, những thông tin về hàng trăm người lao động của Samsung bị ung thư và các bệnh hiếm gặp… Thực hư thế nào cần phải có sự vào cuộc điều tra làm rõ của các cơ quan có chức năng, nhưng rõ ràng đã có những câu hỏi đặt ra: Liệu đằng sau những chiếc Galaxy S, Galaxy Note đẳng cấp, giá cạnh tranh ấy, có không máu, nước mắt và sinh mạng nhân công giá rẻ???

Samsung
Đằng sau những sản phẩm có giá cạnh tranh là máu và nước mắt của những nhân công giá rẻ – Ảnh: NYT

1. Bắt đầu từ khủng hoảng mà Apple gặp phải – do đối tác của họ – Foxconn- gây ra. Năm 2010, một cuộc điều tra cho thấy: Có ít nhất 10 người tự sát – đây là một con số cao kỷ lục. Các thanh tra viên đã tìm ra ít nhất 50 sai phạm những quy định trong luật lao.

Cụ thể, sau khi khảo sát nhà máy với sự tham gia của 35.000 công nhân, các thanh tra viên cho biết, người lao động tại nhà máy phải làm việc nhiều hơn số giờ mà luật lao động quy định trong khi mức lương giờ làm việc phụ trội không xứng đáng. Và, những công nhân làm việc trong dây chuyền lắp ráp sẽ nhận mức lương ít hơn 2 USD/ giờ và thỉnh thoảng phải làm việc hơn 60 giờ một tuần.

Tuy nhiên, khi được hỏi là có muốn thay đổi giờ làm cũng như những chính sách đối với việc thêm giờ hay không thì 72% lao động trả lời là KHÔNG, vì điều gì???

Có thể vì Foxconn đã thực hiện tăng lương. Kể từ 2010, lương cho công nhân đã tăng 3 lần kể từ năm 2010. Lao động phổ thông ở Thâm Quyến được tăng gấp đôi mức lương cơ bản, lên 1.800 nhân dân tệ so với mức 900 nhân dận tệ 3 năm trước đó…

Sau khi Foxconn tăng lương và thực hiện những chính sách cải thiện điều kiện làm việc, số người bỏ việc cũng như tự sát tại nhà máy giảm rõ rệt.

Thế rồi, khi kênh phát thanh “This American Life” có một chương trình nói về điều kiện làm việc đáng báo động tại nhà máy Foxconn, dư luận đã “dậy sóng”. Dù sau đó, chương trình đã bị gỡ bỏ do có sự hư cấu và phóng đại quá mức về những thực tế tại Foxconn, quan điểm của cộng đồng về Foxconn (Apple cũng bị liên quan) thật khó để thay đổi. Tại Vũ Hán (Trung Quốc), vẫn còn những công nhân đe dọa sẽ tự tử tại nhà máy khi Foxconn chuyển cơ sở sản xuất tới nơi giá nhân công rẻ hơn.

Cái giá phải trả cho Foxconn và thiệt hại cho Apple trong sự cố này là vô cùng lớn.

2. Mới đây, tới lượt Gã khổng lồ Samsung của Hàn Quốc “dính” tới vấn đề nhức nhối – điều kiện làm việc của người lao động, gây chấn động dư luận.

Cụ thể, theo Tổ chức an toàn lao động cho công nhân Banolim (viết tắt là SHARPS), tính đến cuối năm ngoái có đến 221 công nhân Samsung bị ung thư và bệnh hiếm gặp sau thời gian làm việc cho hãng này, trong đó 75 người đã tử vong.

Samsung Yumi
Yu-mi – con gái ông Hwang Sang-gi qua đời vì bệnh máu trắng sau thời gian làm việc trong một nhà máy chất bán dẫn của Samsung.

Banolim ghi nhận hơn 200 trường hợp nghiêm trọng bao gồm bệnh bạch cầu, lupus ban đỏ (lao da), ung thư hạch bạch huyết và chứng đa xơ cứng trong số những cựu công nhân làm việc trong dây chuyền sản xuất chất bán dẫn và LCD của Samsung. 76 người đã chết, hầu hết ở độ tuổi 20 và 30.

Tiếp đó, một cuộc điều tra của AP đã phát hiện ra, chính quyền Hàn Quốc nhiều lần giấu người lao động và các tang quyến những thông tin về các loại hóa chất mà họ phải tiếp xúc ở những nhà máy sản xuất màn hình tinh thể lỏng và chip máy tính của Samsung. Những công nhân bị bệnh cần tiếp cận những thông tin đó thông qua chính phủ hoặc tòa án để đòi tiền bồi thường lao động từ nhà nước. Nếu không có, các quan chức chính phủ thường từ chối giải quyết.

Từ năm 2008, 56 công nhân đã tìm cách đòi bồi thường an toàn lao động của chính phủ. Chỉ 10 người được bồi thường, hầu hết sau nhiều năm đấu tranh tại tòa. Một nửa trong số 46 khiếu nại khác bị từ chối và một nửa còn lại vẫn đang trong quá trình xem xét.

Gia đình của các nạn nhân, chủ yếu là thanh niên thuộc tầng lớp lao động đến từ nông thôn, thường phải đốt tiền tiết kiệm và bán nhà để trả hóa đơn của bệnh viện, kết thúc trong việc phải sống nhờ trợ cấp. Một số công nhân không còn khả năng làm việc.

Bị bỏ lại với vài lựa chọn, hơn 100 gia đình chấp nhận một kề hoạch bồi thường mà Samsung đề xuất vào năm ngoái. Tuy nhiên, nhiều người từ chối.

3. Samsung đã xử lý “lùm xùm” này theo kiểu của họ. Khi cuộc khủng hoảng lan rộng khắp thế giới, Samsung Electronics đã phủ nhận.

Cụ thể, đại diện truyền thông của Samsung Electronics cho rằng, bài báo của hãng tin AP phát hành vào ngày 10/8 phản ánh không chính xác thực tế hoạt động của Samsung. “Chúng tôi cam kết mang đến một môi trường làm việc lành mạnh và an toàn cho nhân viên của mình tại mỗi cơ sở hoạt động của Samsung”, đại diện công ty Hàn Quốc cho biết.

Samsung Electronics khẳng định luôn minh bạch về các loại hóa chất được dùng trong quy trình sản xuất.
Samsung Electronics khẳng định luôn minh bạch về các loại hóa chất được dùng trong quy trình sản xuất.

Việc làm này được cho là “đổ dầu vào lửa”. Trước đây, Apple “thoát” được nhờ việc không phải lỗi trực tiếp của họ, mà là Foxconn (mặc dù có thể người ta sẽ nghĩ Foxconn phải “bóc lột” để đáp ứng yêu cầu về giá của Apple). Thêm nữa, Apple rất tích cực điều tra, xử lý sự cố.

Samsung vội vàng phủ nhận, ai sẽ trả lời cho hàng loạt băn khoăn, hồ nghi: Vì sao hàng trăm công nhân từng làm việc tại Samsung Electronics bị ung thư, bệnh hiếm gặp và tử vong? Vì sao có sự đàm phán, bồi thường cho họ, nếu hãng điện tử này vô can?…

“Đám cháy” có thể sẽ lan ra. Điều cần thiết, có lẽ là Samsung nên điều tra làm rõ và minh bạch mọi việc, bằng một cách có tình, có lý mà trước đây cả Apple và Foxconn đã cố gắng và được các tổ chức quốc tế ghi nhận: Điều kiện lao động, thu nhập công nhân được cải thiện đáng kể!

4. Đấy, mặt trái của xã hội tiêu thụ, của cạnh tranh tư bản có thể chẳng ở trong sách vở, mà ở chính thực tế cuộc sống ngồn ngộn. Mỗi “siêu phẩm” công nghệ chúng ta đã, đang sử dụng, hoặc sắp “thi đua lên đời” chứa bên trong chắc chắn là mồ hôi, nhưng cũng có thể có thêm máu, nước mắt, sinh mạng và quyền được biết sự thật của người lao động bị gạt bỏ… Có thể,

Ai đó nói, xã hội tiêu thụ, kinh tế thị trường là động lực của sự phát triển xã hội, của văn minh, sáng tạo, nhưng sẽ là không đúng nếu có sự Bất Chấp vì cạnh tranh, lợi nhuận!

Theo Men TV

Zen




Các tin khác